Loslaten

Loslaten lijkt de nieuwe spreuk van persoonlijke ontwikkeling te zijn. Loslaten van gedachten, van gevoelens, van situaties, van materieel bezit, van personen. Het wordt zoveel gebruikt en zo vaak gezegd dat het bijna haar waarde dreigt te verliezen. Toch is het geen algemeen containerbegrip waar je jezelf maar niks meer van aan moet trekken. Loslaten is iets moois, iets kostbaars, iets wat je veelvuldig aan jezelf verplicht bent. Ik denk dat het vooral zoveel gebruikt wordt omdat er een enorme waarde schuilt in dit kleine woord, althans, als je het goed inzet. Loslaten heeft niks met negeren te maken, loslaten betekent niks anders dan letterlijk – en figuurlijk – afstand doen van. Loslaten is een werkwoord, het is iets actiefs, je moet er iets voor doen. Het gaat over gedrag. 

Ik laat los. 

Ik. Laat. Los. 

Maar het is meer dan alleen een werkwoord. Als je loslaten alleen op deze manier inzet dan krijgt het iets gemaakts, dan ben je alleen de schillen aan het verplaatsen en laat je de kern onberoerd. Met actief loslaten verplaats je de boot zonder het anker. Zodra je ermee stopt zal de boot naar haar oorsprong terugkeren. Passief loslaten vindt haar decor in je hoofd, het is je mindset. Eigenlijk is passief een verkeerd woord omdat het impliceert dat je er niks voor hoeft te doen, en dat is verre van waar. Het veranderen van je mindset is vele malen moeilijker dan het veranderen van je actieve gedrag. Het veranderen van je mindset betekent dat je er anders over gaat denken en voelen. Je tilt met beide handen het anker op en verlegt deze naar een plek waar het water rustiger is, een plek die je pas kunt herkennen zodra je er bent aangekomen. Het is moeilijk om het vertrouwen te hebben dat deze plek bestaat, wanneer de zee stormachtig is, de golven je kopje onder laten gaan, je nauwelijks naar voldoende adem kunt happen. Echt – volledig – loslaten betekent dat je je gedrag, je gevoelens en je gedachten gaat veranderen. Wanneer je een geliefde gaat loslaten dan stop je met het zoeken en maken van contact, je past je gedrag aan. Dat kan heel erg moeilijk zijn omdat je het nog helemaal niet wilt. Het zal je daarom ook niet steeds lukken. In dit stadium van loslaten wil je helemaal niet loslaten. Maar iets niet willen betekent niet dat je het niet kunt. Willen en kunnen staan hier lijnrecht tegenover elkaar. Je kunt je gedrag aanpassen, ook als je dat niet wilt. Je hebt eigenlijk geen andere keuze. Loslaten betekent dat je maar één richting op kunt, het is eenrichtingsverkeer, teruggaan is op dit moment geen optie, je zult voorwaarts moeten gaan. Het is belangrijk om te weten dat loslaten alleen maar met het heden te maken heeft, loslaten doe je voor jezelf, nu, omdat je dat nu, op dit moment nodig hebt. Loslaten zegt niks over het verleden, het betekent niet dat jullie liefde niet heeft bestaan of geen waarde heeft gehad. Loslaten zegt ook niks over de toekomst, ze heeft geen voorspellende waarde, en zeker geen blokkerend effect, wat je nu loslaat kan je altijd op een later moment in je leven weer vergezellen alsof het nooit weg is geweest. Misschien is dat besef wel de beste manier om ernaar te kijken en jezelf net dat beetje vertrouwen te geven dat je een stap kunt zetten. Met loslaten help je jezelf in het moment waarop er geen andere opties zijn. Wat je wilt hebben kun je op dit moment niet hebben, is op dit moment in je leven niet voor jou beschikbaar. En dat doet pijn. Dat weten, dat voelen, dat beseffen, doet je pijn. Het raakt je in je kern en dat wekt een enorme weerstand op, je wilt helemaal niet loslaten. Dat weet ik. Ik zou je willen vasthouden en tegen je willen zeggen – terwijl ik je knuffel – dat je het ook niet hoeft te willen, maar dat ik weet dat je het kunt. Je kunt het. Jij kan alles. Net zoals ik. Net zoals iedereen. Situaties zijn moeilijk. Het leven is moeilijk. Mensen zijn sterk. Mensen kunnen moeilijk. Wij kunnen moeilijk. Jij kunt moeilijk. Ik kan moeilijk. Loslaten is moeilijk. Je laat los omdat je jezelf wilt helpen, onder alle opsmuk en weerstand zit altijd jouw kern, en in die kern voel je dat het de enige juiste optie op dat moment is. Je gaat loslaten omdat je het aan jezelf verplicht bent. Je gaat loslaten omdat je het kan. Dat betekent dat je jouw gedrag gaat veranderen. Je kunt nooit ergens anders beginnen dan bij het veranderen van je eigen gedrag. Je kunt jezelf niet forceren anders te gaan denken of jezelf anders te gaan voelen. Denken en voelen staan in lijn met doen. Iets anders doen kun je met je verstand op nul, je kunt het veinzen, je kunt doen alsof. Je kunt je ogen dichtknijpen, links af willen slaan, en toch naar rechts gaan. Dat is wat je gaat doen. Je kiest voor gedrag waarmee je laat zien dat je loslaat. Tussen de actie (je denken en voelen) en de reactie (je doen) zit een ruimte. In die ruimte kun je pauzeren. Je neemt je denken en voelen waar en besluit in die ruimte wat je gaat doen. Het kan voelen alsof je een bericht aan je geliefde wil sturen. Als je de ruimte ontwijkt dan stuur je dat bericht voordat je er erg in hebt. Maak een pas op de plaats in die ruimte. Neem waar, pauzeer, adem in, denk na. Kies voor gedrag dat past bij loslaten, niet bij wat je denkt en voelt. Je weet nu dat je denken en voelen vertraagd zijn, dat ze als dikke plak altijd wat langer in het verleden blijven staan, dat ze je pas later kunnen inhalen. Door je gedrag te blijven veranderen zul je merken dat je jezelf steeds een beetje anders gaat voelen en dat je steeds een beetje anders gaat denken, je bent heel langzaam bezig met het veranderen van je mindset, met echt loslaten. Het kunnen wordt langzaam willen. De afstand die je voor jezelf hebt gecreëerd geeft je plotseling een veilig en geborgen gevoel. Het water wordt rustiger, je kunt het anker langzaam verplaatsen. Echt loslaten is nooit een snelle overgang, je gaat niet ineens van vast naar los. Echt loslaten is een langdurig proces waarin je een paar stappen naar achteren doet en dan weer een paar naar voren. Het is een dans waarin je jezelf uiteindelijk langzaam naar achteren verplaatst. Je verandert je eigen perspectief, dat kun je niet met grof geweld doen, daar moet je heel langzaam van vandaan komen. Er zal eerst een nieuw perspectief moeten zijn voordat je het oude kunt laten gaan. We kunnen niet zijn met niks, er kan geen leegte in ons hoofd bestaan. Voor iets wat verdwijnt zal altijd iets nieuws terugkeren. De leegte die je voelt bij loslaten is geen letterlijke leegte, het is de pijn van de verandering. Loslaten betekent veranderen. Je gaat nu – vanaf dit moment – anders tegen de situatie aankijken, je gaat je er anders in gedragen, je gaat je er anders over voelen, je krijgt er andere gedachtes bij. Dat veranderen van een plek die je dierbaar is en waar je graag wilde zijn, dat veranderen voelt leeg, de leegte is het onbekende. Je kunt pas iets herkennen als je weet waar je naar kijkt, en je lijkt een tijdje nergens meer naar te kijken, niks meer te kunnen zien, blind te zijn. Je begint met het zetten van kleine stapjes, achteruit, je strekt je armen niet meer uit, je slaat je blik neer, je forceert jezelf dat ene kleine stapje achterwaarts te zetten. Daarna nog een stapje. Ik beloof je dat je er komt. Je kunt het. Jij kunt het werkelijk waar. En ik beloof je ook dat je het uiteindelijk vanzelf ook gaat willen. Dat het steeds een beetje makkelijker wordt, totdat het moeiteloos gaat. Dan heb je losgelaten. 

En pas als je echt hebt losgelaten kan er ruimte zijn voor iets nieuws.