Forest People: wat zijn we aan het doen en hoe kan het anders?

Forest People staat voor onze oorsprong. Niet omdat we per se boom mensen zijn. Maar wel met het oog op onze oorspronkelijke omgeving. Bomen horen bij onze planeet. Grote delen van de aarde waren ooit bedekt met bossen. Ieder leven start en eindigt met dezelfde deeltjes. We worden eruit opgebouwd, we worden erin afgebroken, we ademen het in en we scheiden het uit. Het maakt eigenlijk niet zoveel uit of je een boom of een mens bent. Het is de cyclus van de aarde en daar horen we allemaal bij. De aarde en alles wat er leeft bestaat uit dezelfde bouwstenen. Het leven is cyclisch en daarmee ook de tijd. We denken aan het verleden, leven in het heden en dromen over de toekomst. Deze cyclus doorlopen we iedere dag, iedere minuut. 

Ons heden lijkt in niks op ons verleden. En onze toekomst zal hoe dan ook verschillen van ons heden. Ons heden is versneld. Het voorbij vliegen van de tijd is modern. Dat had je vroeger niet. Het is inherent aan de manier waarop we ons leven leven. Het vliegen van de tijd hangt samen met het volgen van het industriële en technologische tijdperk. We kunnen er niet aan ontkomen. Het ontstaan van de industrie heeft voor een grote vooruitgang in welvaart gezorgd. Het materialisme werd sneller en goedkoper door de grote schaal waarop het geproduceerd kon worden. Materialisme werd ineens beschikbaar voor iedereen. Henry Ford bracht ons de lopende band en luidde daarmee het tijdperk van de elementen in. Waar het ambacht nog stond voor holisme, gaf de nieuwe industrie ons fragmenten. Fragmenten die we bijna niet meer herkennen als zijnde fragmenten omdat we er zo aan gewend zijn geraakt. We vinden het normaal dat we een arts hebben voor onze botten en ook een arts voor ons hart. Weten we nog dat dit ooit anders was? Vanuit de industrie zijn we in de technologie terecht gekomen. Van hardware naar software. De ene ontwikkeling meer bijzonder dan de ander. Wie had ooit gedacht te kunnen bellen naar de andere kant van de wereld door te praten tegen een klein apparaat. In enkele decennia gaan we van videoband, naar dvd naar on demand. Het gaat zo snel dat we niet meer doorhebben hoe snel het gaat. We hebben een wereld gebouwd met een flink aantal mensen, met een behoorlijke dosis haast en een enorme grote berg afval. Onze wereld kan goed en goedkoop veel maken en gemakkelijk veel verspillen. We hebben best wel heel erg veel bereikt. Maar nu. Daar staan we dan met zijn allen. We hebben onszelf een beetje klem ontwikkeld. Dit is ons heden. We hebben als mensen laten zien dat we tot grote prestaties in staat zijn. Ons heden kan alleen onze toekomst niet zijn. Daar is geen plek meer voor. We zitten vol. Vol qua mensen. Vol qua afval. Vol qua vervuiling. Vol qua misbruik van andere soorten. Het is tijd voor wat anders. 

Het is fijn dat we zoveel kunnen maken. Maar wat doe je met al dat materialisme als we het nergens kunnen laten? Als je iets maakt dan moet je ervoor zorgen dat je het voor altijd kunt gebruiken of kunt doorgeven aan een ander. Dat doen we niet. We gebruiken het en gooien het weg. En daar is toch een probleem. Want het klinkt wel heel gemakkelijk: we gooien het weg. Maar waarheen dan? Ik snap dat je het heel gemakkelijk in je eigen vuilnisbak kunt gooien en dat deze netjes wordt opgehaald. Het is dan inderdaad weg uit jouw huis. Maar wat daarna? We kunnen afval niet zomaar de ruimte in slingeren. We kunnen afval ook niet door de wereld weg laten vallen. Afval kan dus niet weg. Afval kun je alleen verplaatsen. 

Het is ook fijn dat we zoveel geld kunnen creëren en rondpompen in onze economieën. Er lijkt genoeg geld te zijn voor iedereen. Toch lijkt geld vooral aan bepaalde mensen te blijven plakken. Geld plakt ook graag aan zichzelf. Als je al een paar biljetten hebt, dan plakken daar gemakkelijk nog wat extra biljetten aan vast. Onze wereld zit proppie vol met mensen. Alle werelddelen en landen hebben elkaar nodig om dat zooitje geregeld te houden. Hoe kunnen we dat op een goede humane manier doen als het geld zo ongelijk over de wereld verdeeld is? We kunnen niet bouwen op elkaar en elkaar helpen als we fundamenteel ongelijkwaardig zijn. 99% van al ons geld plakt aan 1% van onze wereldbevolking. We hebben allemaal invloed op ons eigen deel van de aarde. We vechten aan de ene kant voor een gezond klimaat en gooien aan de andere kant het afval zo in de oceaan. Alsof dat niet ook jouw kant op kan drijven? Hoe kunnen we zo vast houden aan ons eigen deel van de wereld. Het is alsof je keihard je best doet om je hart in leven te houden, terwijl je je longen laat verpieteren. Dan ga je uiteindelijk echt als geheel dood. Als de wereld vergaat, dat vergaat het Westen net zo hard als het Oosten. Jongens, waar zijn we mee bezig? 

Het gekke is dat we dit allemaal echt wel weten. Er zijn meer mensen die zien dat de toekomst het heden niet meer kan zijn. Maar waarom verandert er dan niks? Ik zal je vertellen waarom dat is: omdat we zulke enorme gewoonte dieren zijn. Mensen doen gewoon wat ze altijd al deden. Niet met opzet. Nee, natuurlijk niet met opzet. Ons denken en handelen ontstaan vanuit aangeleerde patronen. Vanuit programma’s die het gemakkelijk voor ons maken. We denken wat we altijd denken en we gedragen ons zoals we ons altijd gedragen. Ons denken en handelen is geautomatiseerd. En dat is maar goed ook. Anders zou je steeds over iedere gedachte en over ieder gedrag heel erg moeten nadenken. Je zou de voors en tegens moeten afwegen. Het zou niet opschieten en voordat je het weet word je overreden door een auto omdat het oversteken te lang duurde. We zijn zo slim als we zijn juist omdat we zo geprogrammeerd geautomatiseerd zijn. Het is onze kracht, maar daarmee ook gelijk onze grote valkuil. Om te veranderen moeten we evolueren. Niet over een tijdspan van 1000 jaar, maar binnen een mensenleven. En dan het liefste binnen een aantal jaren. En dat doen we niet. Daar hebben we ook weinig tijd voor. Je dag is alweer voorbij voordat je doorhad dat die begonnen was. Vanuit weinig tijd ontstaat weinig aandacht. We hebben geen aandacht voor de ware motieven van ons denken en gedragen. We weten dus niet wat de bron daarvan is. We zijn veel te druk met geleefd worden en met reageren op wat er om ons heen gebeurt. We gebruiken onze bestaande kennis en kunde uit het verleden om te reageren in het heden. We laten daarmee ons heden volledig vormen door wat er eerder is gebeurd. En blijven daarmee vastzitten in de status quo. Dit kan natuurlijk anders. Je kunt een stapje terug doen en een pro-actieve houding aannemen, in plaats van een reactieve. Reageren op je omgeving zorgt voor vastzittende systemen. Het begrijpen van je omgeving – en daarmee begin je bij jezelf – zorgt voor vloeibaarheid. Dat laatste zorgt voor het kunnen kiezen voor iets nieuws, zowel in je denken als in je handelen. En daarmee creëren we wel een nieuwe toekomst. En een betere toekomst, die begint echt bij jezelf.